Hướng dẫn cách hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn định kỳ

Vì sao cần hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn định kỳ?

Máy đo nồng độ cồn được dùng để kiểm tra lượng cồn trong hơi thở, vì vậy kết quả đo cần duy trì độ ổn định trong suốt quá trình sử dụng. Sau một thời gian, cảm biến và bộ phận đo có thể phát sinh sai lệch, nên hiệu chuẩn định kỳ là bước cần thiết để kiểm tra lại khả năng đo của thiết bị. Một số lý do nên hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn định kỳ gồm:

• Đảm bảo độ chính xác của thiết bị: Hiệu chuẩn giúp đánh giá sai số và xác định khả năng đo của máy so với giá trị chuẩn. 

• Hỗ trợ đảm bảo an toàn giao thông và lao động: Máy đo nồng độ cồn có thể được sử dụng trong kiểm tra giao thông, nhà máy, khu công nghiệp và nhiều môi trường làm việc khác. Thiết bị có kết quả đo ổn định giúp việc kiểm tra nồng độ cồn chính xác hơn. 

• Đáp ứng yêu cầu quản lý, kiểm định: Một số thiết bị sử dụng có yêu cầu về kiểm định, hiệu chuẩn theo quy định hiện hành. Thực hiện đúng quy trình giúp đơn vị sử dụng quản lý thiết bị và hồ sơ đo lường đầy đủ hơn.

Hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn định kỳ là cần thiết để đảm bảo thiết bị luôn hoạt động chính xác, tuân thủ các tiêu chuẩn đo lường

Các bước hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn đúng

Hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn cần được thực hiện trong điều kiện môi trường phù hợp, sử dụng khí hoặc dung dịch chuẩn theo đúng phương pháp. Quy trình gồm các bước dưới đây:

Đảm bảo điều kiện môi trường trước khi hiệu chuẩn

Phòng hiệu chuẩn cần đáp ứng các điều kiện về nhiệt độ, độ ẩm, áp suất và an toàn. Theo quy trình tham khảo, các yêu cầu gồm:

• Nhiệt độ: (25 ± 3)°C.

• Độ ẩm không khí: 90%RH.

• Áp suất khí quyển: 860 - 1060 hPa.

• Có hệ thống thoát khí phù hợp.

• Không có khí, hơi có khả năng ăn mòn hoặc các chất dễ cháy, dễ gây nổ.

• Thiết bị cần hiệu chuẩn cũng phải được đặt trong phòng hiệu chuẩn ít nhất 4 giờ trước khi tiến hành các phép kiểm tra.

  

Các điều kiện môi trường cần đảm bảo trước khi hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn theo ĐLVN 107

Chuẩn bị máy và khí/dung dịch chuẩn

Việc chuẩn bị phụ thuộc vào phương pháp sử dụng:

• Với phương pháp khí khô, cần chuẩn bị khí “không” và khí chuẩn phù hợp. Các bình khí có dung tích dưới 40L cần được đặt trong phòng hiệu chuẩn ít nhất 6 giờ, bình có dung tích từ 40L trở lên cần ít nhất 16 giờ để đạt điều kiện nhiệt độ ổn định.

• Với phương pháp khí ướt, cần chuẩn bị dung dịch trắng (blank) và dung dịch chuẩn C₂H₅OH, sau đó đưa vào hệ thống chuẩn khí ướt. Dung dịch chuẩn được làm ấm và ổn định ở (34 ± 0,1)°C trước khi tiến hành phép đo.

  

Cần chuẩn bị máy và dung dịch trước khi hiệu chuẩn

Kiểm tra bên ngoài và trạng thái hoạt động của máy

Sau khi thiết bị đã được ổn định trong phòng hiệu chuẩn, tiến hành kiểm tra tổng thể trước khi đo. Đây là bước giúp phát hiện những vấn đề có thể ảnh hưởng đến quá trình kiểm tra sau đó.

• Kiểm tra bên ngoài: Quan sát bằng mắt để đánh giá sự phù hợp của máy với tài liệu kỹ thuật. Các nội dung cần xem xét gồm hình dáng, kích thước, màn hình hiển thị, nguồn điện, nhãn hiệu và phụ kiện đi kèm.

• Kiểm tra kỹ thuật: Kiểm tra trạng thái hoạt động của máy theo hướng dẫn kỹ thuật của thiết bị. Máy cần hoạt động bình thường trước khi chuyển sang các phép kiểm tra đo lường.

  

Kiểm tra bên ngoài và tình trạng hoạt động của máy trước khi đo

Kiểm tra các thông số đo lường

Sau khi kiểm tra bên ngoài và kỹ thuật, tiến hành các phép kiểm tra đo lường theo trình tự.

Bước 1: Kiểm tra điểm “0”

Dùng máy đo 3 lần liên tiếp với khí “không” đối với phương pháp khí khô hoặc dung dịch trắng đối với phương pháp khí ướt. Kết quả được ghi lại trong biên bản. Sai số tuyệt đối cho phép là ±0,005 mg/L hoặc ±0,002% BAC.

Bước 2: Kiểm tra sai số

Sử dụng ít nhất 2 giá trị hàm lượng khí chuẩn đối với phương pháp khí khô hoặc các giá trị dung dịch chuẩn tương ứng với phương pháp khí ướt. Với mỗi giá trị, máy được đo 3 lần liên tiếp và ghi kết quả vào biên bản. Sai số của thiết bị không được vượt quá giới hạn cho phép theo phạm vi đo và chế độ kiểm định.

Bước 3: Kiểm tra độ lặp lại

Chọn một giá trị khí chuẩn hoặc dung dịch chuẩn để đánh giá khả năng duy trì kết quả đo ổn định. Máy được đo 5 lần liên tiếp, các kết quả được ghi lại để tính độ lệch chuẩn. Độ lệch chuẩn không được lớn hơn 1/3 sai số lớn nhất cho phép.

Kiểm tra các thông số đo lường và sai số của máy

Đánh giá và xử lý kết quả

Kết quả được đối chiếu với sai số cho phép tương ứng trong quy trình kiểm định. Với phạm vi đo dưới 0,400 mg/L hoặc 0,080% BAC, sai số cho phép được nêu trong ĐLVN 107:2012 là 0,020 mg/L hoặc 0,004% BAC đối với kiểm định ban đầu và 0,032 mg/L hoặc 0,006% BAC đối với kiểm định định kỳ. 

Nếu thiết bị đáp ứng đầy đủ yêu cầu đo lường, kết quả được ghi nhận theo quy định và thực hiện các thủ tục chứng nhận, tem hoặc dấu kiểm định tương ứng. Trường hợp không đạt yêu cầu, thiết bị không được xác nhận đạt và các dấu, tem kiểm định trước đó được xử lý theo quy định áp dụng.

Sau khi hiệu chuẩn xong nên đánh giá kết quả của máy

Chi phí hiệu chuẩn là bao nhiêu?

Chi phí hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn không có một mức cố định cho tất cả thiết bị. Giá dịch vụ có thể thay đổi theo model máy, phạm vi đo, phương pháp hiệu chuẩn, số lượng thiết bị và đơn vị thực hiện. Với những thiết bị cần sử dụng khí chuẩn, dung dịch chuẩn hoặc yêu cầu kiểm tra theo quy trình đo lường cụ thể, chi phí có thể khác nhau giữa từng đơn vị. Một số dịch vụ hiệu chuẩn thiết bị đo lường trên thị trường cũng áp dụng mức giá riêng theo từng loại thiết bị và phạm vi kỹ thuật.

Do đó, bạn nên cung cấp thông tin về thương hiệu, model và tình trạng thiết bị để đơn vị hiệu chuẩn kiểm tra và báo giá chính xác. 

Chi phí hiệu chuẩn tùy thuộc vào model, phạm vi đo của máy

Bao lâu nên hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn một lần?

Thời gian hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn không giống nhau ở mọi thiết bị, nhưng mốc phổ biến thường rơi vào khoảng 6–12 tháng/lần. Với máy được sử dụng liên tục, tần suất cao hoặc phục vụ kiểm tra chuyên nghiệp, thời gian này nên rút ngắn để duy trì độ chính xác của cảm biến.

Ngoài lịch định kỳ, máy cũng cần được kiểm tra sớm khi xuất hiện các dấu hiệu như kết quả dao động bất thường, cùng một người đo nhiều lần nhưng chênh lệch lớn, máy phản hồi chậm hoặc kết quả không còn ổn định như trước.

Đối với phương tiện đo hàm lượng cồn trong hơi thở thuộc phạm vi quản lý đo lường, việc kiểm định phải thực hiện theo quy định kỹ thuật tương ứng. Tại Việt Nam, ĐLVN 107:2012 là quy trình kiểm định áp dụng cho nhóm thiết bị này.

Bạn nên hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn định kỳ 6 đến 12 tháng một lần hoặc sau khoảng 300 – 500 lần đo

Hiệu chuẩn định kỳ giúp máy đo nồng độ cồn duy trì độ chính xác, hạn chế sai lệch và đảm bảo kết quả đo ổn định hơn trong quá trình sử dụng. KATA Tech khuyến nghị người dùng theo dõi lịch hiệu chuẩn của thiết bị, đồng thời kiểm tra sớm khi máy cho kết quả bất thường hoặc có dấu hiệu hoạt động không ổn định.

Bài viết liên quan:

• Hướng Dẫn Cách Dùng Máy Đo Nồng Độ Cồn Đúng Cách Nhất
• 5 lỗi thường gặp ở máy đo nồng độ cồn và cách xử lý