Nhiệt kế thủy ngân vỡ bay hơi bao lâu thì hết? 

1. Thủy ngân là gì? Nguyên lí hoạt động của nhiệt kế thủy ngân

Trước khi đi vào tìm hiểu cụ thể nhiệt kế thủy ngân vỡ bay hơi bao lâu thì hết, chúng ta hãy cùng tìm hiểu thủy ngân. Thuỷ ngân là nguyên tố kim loại lỏng duy nhất tồn tại ở điều kiện nhiệt độ và áp suất bình thường có ký hiệu hóa học Hg và số nguyên tử 80. Nó là một chất lỏng bạc, nặng và không có mùi vị đặc trưng. Chính nhờ những đặc tính vật lý này, thủy ngân đã được sử dụng rộng rãi trong các thiết bị đo nhiệt độ truyền thống, tiêu biểu là nhiệt kế thủy ngân.

Nhiệt kế thủy ngân hoạt động dựa trên nguyên lý giãn nở của thủy ngân khi nhiệt độ thay đổi. Khi nhiệt độ môi trường tăng, thủy ngân trong ống nhiệt kế sẽ giãn nở và dịch chuyển lên trên, từ đó hiển thị mức nhiệt độ tương ứng. Chính nhờ những đặc tính vật lý phù hợp với cơ chế giãn nở này mà thủy ngân được lựa chọn làm chất đo nhiệt trong nhiệt kế, bởi nó sở hữu nhiều ưu điểm so với các chất lỏng khác, bao gồm:

• Độ giãn nở tuyến tính: thuỷ ngân giãn nở tuyến tính theo nhiệt độ, cho phép đo nhiệt độ chính xác hơn.

• Độ dẫn nhiệt cao: thuỷ ngân dẫn nhiệt tốt, phản ánh nhanh chóng nhiệt độ của môi trường xung quanh.

• Dễ nhìn thấy: do có màu bạc sáng thuỷ ngân dễ dàng được nhìn thấy trong ống nhiệt kế.

• Không dính: thuỷ ngân đảm bảo phép đo chính xác do không bám dính vào thành ống

2. Lượng thủy ngân trong nhiệt kế là bao nhiêu?

Trung bình, một chiếc nhiệt kế y tế chứa khoảng 0.61 gam đến 2.25 gam thủy ngân (tùy kích thước). Lượng chất lỏng này khi co lại ở nhiệt độ thường chỉ nhỏ tương đương một hạt đậu xanh. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc có thể chủ quan trong quá trình xử lý. Chính vì lượng nhỏ và dễ phân tách thành hạt li ti nên chúng rất khó thu dọn triệt để, dễ dàng ẩn nấp trong các khe kẽ và âm thầm phát tán khí độc trong thời gian dài

3. Nhiệt kế thủy ngân vỡ bay hơi bao lâu thì hết? Các yếu tố ảnh hưởng tốc độ bay hơi

3.1 Thủy ngân có bay hơi ở nhiệt độ thường không?

Câu trả lời là CÓ. Mặc dù thủy ngân là kim loại tồn tại ở dạng lỏng tại nhiệt độ phòng, nhưng chất này vẫn có khả năng bay hơi ngay cả khi chưa đạt đến nhiệt độ sôi. Trên thực tế, nhiệt độ sôi của thủy ngân vào khoảng 357°C, tuy nhiên ở mức nhiệt độ thường (khoảng 20–25°C), thủy ngân vẫn liên tục phát tán hơi độc với tốc độ chậm

3.2 Giải đáp nhiệt kế thủy ngân vỡ bay hơi bao lâu thì hết?

Theo một số ước tính, một giọt thủy ngân nhỏ bằng hạt đậu (tương đương lượng trong nhiệt kế) nếu không được thu dọn đúng cách, có thể mất từ nhiều tháng đến hơn 1 năm để bay hơi hoàn toàn. Nguy hiểm ở chỗ, trong không gian kín, lượng hơi thủy ngân không thoát ra được sẽ tích tụ dần theo thời gian, làm gia tăng nguy cơ ngộ độc mãn tính cho phổi và hệ thần kinh mà nhiều người không hề hay biết..

3.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ bay hơi của thủy ngân

Theo thông tin y tế từ Hệ thống Y tế Vinmec, sau khi vỡ, thủy ngân thường phân tách thành vô số hạt nhỏ, làm tăng diện tích tiếp xúc và đẩy nhanh quá trình phát tán hơi độc. Do đó, thời gian bay hơi thực tế sẽ phụ thuộc lớn vào 3 yếu tố:

• Nhiệt độ môi trường: Nhiệt độ càng cao, tốc độ bay hơi càng nhanh

• Độ thông gió: Nếu môi trường có luồng không khí lưu thông tốt, thủy ngân sẽ bay hơi nhanh hơn so với môi trường kín và yên tĩnh.

• Diện tích tiếp xúc: Lượng thủy ngân càng được phân tán rộng trên một diện tích lớn, diện tích tiếp xúc với không khí càng nhiều, quá trình bay hơi sẽ diễn ra nhanh hơn.

4. Làm vỡ nhiệt kế thủy ngân có sao không? 

Việc làm vỡ nhiệt kế thủy ngân là một sự cố nghiêm trọng, bởi hơi thuỷ ngân phát tán có thể gây ra những hệ lụy xấu cho sức khỏe. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc hít phải hơi thủy ngân ở nồng độ cao có thể gây ra các triệu chứng cấp tính như:

• Đau đầu, chóng mặt, buồn nôn.
• Ho khan, khó thở, tức ngực.

Nguy hiểm hơn, nếu phơi nhiễm trong thời gian dài, thủy ngân có thể gây tổn thương hệ thần kinh trung ương, suy giảm chức năng gan thận. Đặc biệt, các chuyên gia y tế khuyến cáo phụ nữ mang thai cần hết sức cẩn trọng, vì độc tố này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển não bộ của thai nhi. Ngoài ra, thủy ngân vương vãi nếu không được xử lý đúng quy trình sẽ ngấm xuống đất hoặc bay hơi, gây ô nhiễm môi trường sống lâu dài.

5. Hướng dẫn xử lý an toàn khi nhiệt kế bị vỡ

5.1 Xử lý nhanh khi nghi ngờ hít phải hơi thủy ngân

Nếu bạn đã hít phải hơi thuỷ ngân từ nhiệt kế vỡ, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân nên ưu tiên thực hiện các biện pháp sau:

• Thoát khỏi khu vực ô nhiễm: Di chuyển ra khỏi nơi có hơi thuỷ ngân để tránh tiếp xúc tiếp theo. 

• Quạt và thông gió: Sử dụng quạt và mở cửa sổ để tăng cường lưu thông không khí và giảm nồng độ hơi thuỷ ngân trong không khí.

• Đeo khẩu trang: Đeo khẩu trang y tế để ngăn ngừa việc hít phải hơi thuỷ ngân.

• Liên hệ y tế: Nếu có bất kỳ triệu chứng nào, hãy liên hệ ngay với cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị kịp thời.

5.2 Quy trình thu dọn thủy ngân đúng cách

Trong trường hợp nhiệt kế thủy ngân bị vỡ, bạn cần thực hiện các bước sau để xử lý an toàn:

• Đeo bao tay và khẩu trang: Để bảo vệ bản thân khỏi tiếp xúc trực tiếp với thuỷ ngân.
• Thu gom (Không dùng máy hút bụi/chổi): Dùng mảnh bìa cứng hoặc giấy dày để lùa nhẹ các hạt thủy ngân lại với nhau thành giọt lớn, sau đó hót gọn vào lọ thủy tinh.
• Xử lý các hạt nhỏ: Với các hạt li ti khó gạt, hãy dùng băng dính để chấm và nhặt sạch.
• Thông báo cho cơ quan chuyên môn: Nếu cần, thông báo cho cơ quan y tế hoặc môi trường địa phương để được hướng dẫn xử lý tiếp theo.

Kết luận

Trong bài viết này, KATA Technology đã cùng bạn tìm hiểu chi tiết về thủy ngân trong nhiệt kế, vai trò của nó, cũng như nguy cơ và cách xử lý khi nhiệt kế thủy ngân bị vỡ. Việc hiểu rõ nhiệt kế thủy ngân vỡ bay hơi bao lâu từ đó nắm vững các nguyên tắc an toàn khi sử dụng và xử lý thủy ngân là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe của bản thân bạn, những người xung quanh và môi trường. Bạn hãy luôn chú ý và cẩn thận khi tiếp xúc với các sản phẩm chứa thuỷ ngân để tránh những nguy cơ không mong muốn. 

* Lưu ý: Nội dung trong bài viết chỉ mang tính chất cung cấp thông tin tham khảo. Trong trường hợp nghi ngờ phơi nhiễm thủy ngân hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường, người đọc cần liên hệ ngay với cơ sở y tế hoặc cơ quan chuyên môn để được tư vấn và xử lý phù hợp.

Nguồn tham khảo:

+ https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/thuy-ngan-bay-hoi-o-nhiet-do-nao-vi

+ www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mercury-and-health