Skeletal Muscle là gì? Tất cả những điều bạn cần biết về cơ xương

Skeletal Muscle là gì?

Skeletal muscle hay còn được gọi là cơ xương, thường chiếm khoảng 30-40% tổng khối lượng cơ trong cơ thể con người. Chúng kết nối trực tiếp với các xương và cho phép bạn thực hiện chuyển động, các động tác sinh hoạt thường ngày cũng như các chức năng khác nhau bên trong cơ thể. 

Phần lớn các cơ trong cơ thể bạn là cơ xương, các dải mô liên kết cứng hay còn được biết đến là gân gắn mô cơ xương trên khắp cơ thể bạn để bạn có thể kiểm soát cách thức và thời gian chúng hoạt động. Các cơ này cũng được tìm thấy ở các lỗ mở cửa các vùng trong cơ thể như cổ họng, hậu môn và niệu đạo. Một số vị trí khác như cơ vai, cơ bụng,... cũng là những nơi tập trung cơ xương trên cơ thể con người.

Cấu tạo và vị trí của cơ xương

Cấu tạo của cơ xương 

Cơ xương bao gồm các sợi cơ linh hoạt có đường kính từ dưới nửa inch đến hơn 3 inch. Những sợi cơ này thường kéo dài theo chiều dài của cơ, thực hiện việc siết chặt, cho phép các cơ cử động xương để bạn có thể thực hiện nhiều động tác khác nhau.

Cấu tạo của cơ xương bao gồm hàng ngàn sợi cơ. Các loại vỏ bọc hoặc lớp phủ khác nhau bao quanh các sợi:

• Epimysium: Lớp mô ngoài cùng bao quanh toàn bộ cơ xương

• Perimysium: Lớp giữa bao quanh các bó sợi cơ.

• Endomysium: Lớp trong cùng bao quanh các sợi cơ riêng lẻ.

Các sợi cơ xương thường có màu đỏ và trắng. Chúng trông có vân hoặc sọc nên thường được gọi là cơ vân. Cơ tim cũng có vân, nhưng cơ trơn thì không.

Vị trí của cơ xương

Cơ xương nằm trên khắp cơ thể con người. Chúng thường nằm giữa các xương, liên kết cùng với gân để thực hiện động tác hoạt động. Ngoài ra, chúng cũng được tìm thấy quanh các bộ phận có khe hở trên cơ thể và các bộ phận khác trên cơ thể. Có thể dễ dàng thấy được ở một số vị trí như bụng, bắp chân, bắp tay hay bên trong cổ họng và cơ quan niệu đạo, hậu môn,.... 

Khi xem xét đến vị trí của cơ xương, bạn cần phải phân biệt được so với các loại cơ trong cơ thể là cơ tim và cơ trơn. Đặc điểm khác nhau của 3 loại cơ này được diễn giải như sau:

• Cơ xương: bạn có thể chủ động kiểm soát cách thức hoạt động như hoạt động di chuyển và thời điểm thực hiện là khi nào. Các dây thần kinh trong hệ thống thần kinh soma của bạn gửi tín hiệu cho các cơ xương hoạt động. Nếu bạn với lấy một cuốn sách trên giá, nghĩa là bạn đang sử dụng các cơ xương ở cổ, cánh tay và vai.

• Cơ tim chỉ có trong trái tim của bạn. Chúng giúp trái tim bạn bơm máu đi khắp cơ thể. Chúng là những cơ bắp tự hoạt động được hệ thống thần kinh tự trị của bạn kiểm soát. Điều đó có nghĩa là chúng hoạt động mà bạn không cần phải suy nghĩ về nó, kể cả ở trong lúc nghỉ

• Cơ trơn: Cơ trơn là yếu tố tạo nên các cơ quan, mạch máu, đường tiêu hóa , da và các vùng khác của bạn. Các cơ trơn cũng giống như cơ tim trong cơ thể, tự hoạt động mà không cần tác động. Vì vậy, hệ thống thần kinh tự trị của bạn cũng kiểm soát chúng. Ví dụ, các cơ trong hệ thống tiết niệu của bạn giúp cơ thể loại bỏ chất thải và độc tố trong hệ tiêu hóa cơ thể.

Chức năng của cơ xương

Cơ xương đóng vai trò quan trọng trong việc chịu trách nhiệm thực hiện chức năng vận động của cơ thể hàng ngày khi con người bắt đầu và ngừng chuyển động. Khi các cơ này co ngắn lại và kéo xương của bạn di chuyển, thực hiện động tác đi lại. Bên cạnh đó, chúng còn có những chức năng quan trọng khác như:

• Giữ thăng bằng và ổn định cơ thể. Bạn cũng sử dụng các cơ xương để giữ cơ thể thẳng đứng và duy trì tư thế. Với những điều chỉnh nhỏ liên tục, các cơ này giữ cho xương của bạn ổn định và giúp tránh tổn thương xương. 

• Giữ cho khớp của bạn ổn định. Nếu không có những cơ này, xương của bạn sẽ nhanh chóng bị lệch sai vị trí. 

• Duy trì nhiệt độ cơ thể. Cơ xương giúp quản lý nhiệt độ cơ thể của bạn. Khi chúng co lại, cơ bắp của bạn sử dụng năng lượng, tạo ra nhiệt độ cơ thể bình thường khoảng 36.5 - 37 độ C. Ví dụ, bạn ở ngoài trời mùa đông và đang run lẩy bẩy vì lạnh, cơ thể sẽ làm cho cơ bắp của bạn căng ra và thư giãn để tạo ra nhiệt. Nhiệt được giải phóng từ hoạt động cơ xương bằng cách xoa thay hay thực hiện vận động sẽ đưa nhiệt độ của bạn trở lại bình thường. 

• Bảo vệ nội tạng. Cơ xương của bạn hoạt động như một lá chắn và bảo vệ các cơ quan của bạn, đặc biệt là những cơ quan trong bụng của bạn. Chúng cũng giúp hỗ trợ trọng lượng của các cơ quan của bạn.  

• Tích trữ năng lượng cho cơ thể. Cơ bắp của bạn lưu trữ glycogen và axit amin, là những khối cấu tạo của protein. Cơ thể bạn có thể sử dụng các axit amin này để tạo ra protein khi cần thiết và sẽ giải phóng glycogen để lấy năng lượng trong quá trình hoạt động hoặc khi đói. 

Các yếu tố ảnh hưởng đến cơ xương

Các yếu tố tác động bên ngoài hay những tổn thương bên trong cơ thể đều có thể là nguyên nhân khiến cho cơ xương của bạn trở nên ngày một yếu hơn. Sau đây là một số yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động cơ xương như sau:

• Chứng loạn dưỡng cơ : Nhóm bệnh này gây ra sự thoái hóa dần dần của các sợi cơ xương. nguyên nhân thường là do do gen bất thường và có thể được di truyền (di truyền qua các gia đình).

• Bệnh nhược cơ (MG) : Căn bệnh tự miễn dịch này ngăn cản các cơ và dây thần kinh giao tiếp với nhau như bình thường. Nó dẫn đến yếu cơ nghiêm trọng và mệt mỏi. Chứng nhược cơ có thể gây khó khăn cho việc di chuyển, đi lại, nói, nhai, nhìn, ngẩng đầu lên hoặc mở mí mắt. Nó thậm chí có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng về hô hấp.

• Tiêu cơ xương : Tình trạng đe dọa tính mạng này gây ra sự phân hủy mô cơ. Các cơ bị tổn thương giải phóng protein, chất điện giải và các chất khác vào máu. Điều này có thể dẫn đến tổn thương nội tạng nghiêm trọng. Chấn thương, say nắng hoặc gắng sức quá mức có thể gây tiêu cơ xương.

• Sarcopenia : Chúng ta dần dần mất khối lượng cơ xương khi chúng ta già đi. Sarcopenia bắt đầu vào khoảng 40 tuổi. Đến 80 tuổi, chúng ta mất khoảng 50% khối lượng cơ bắp. Sarcopenia có thể dẫn đến mất chức năng, khả năng vận động, các vấn đề về thăng bằng và té ngã. Béo phì , thay đổi nội tiết tố và các tình trạng sức khỏe khác có thể đẩy nhanh quá trình mất cơ.

• Căng cơ : Căng cơ, hoặc kéo cơ, xảy ra khi bạn kéo căng các sợi cơ quá mức. Những chấn thương này thường là kết quả của việc sử dụng quá mức. Căng thẳng nghiêm trọng có thể dẫn đến rách cơ một phần hoặc toàn bộ.

• Viêm gân : Gân nối cơ xương với xương. Viêm gân có thể gây đau khi sử dụng các cơ này. Giống như căng cơ, viêm gân thường do gân hoạt động quá sức.

Biểu hiện của cơ xương yếu

Dấu hiệu báo hiệu cơ xương của bạn đang gặp vấn đề có thể nhận thấy rõ rệt như đau, co thắt hay cảm thấy mệt mỏi khi hoạt động thể dục, thể thao. Tập luyện với cường độ cao không để cơ thể nghỉ ngơi có thể khiến các axit lactic và các chất khác tích tụ nhanh hơn mức cơ thể chuyển hóa và đào thải chất thừa ra khỏi cơ thể dẫn đến tình trạng đau nhức. Thông thường mỏi cơ sẽ tự biến mất sau 3-5 ngày.

Một số biểu hiện khác khi bạn gặp các vấn đề cơ xương yếu như: chuột rút, co thắt và đau cơ không khỏi, Yếu hoặc khó di chuyển tay chân của bạn, mất kiểm soát bàng quang hoặc ruột, mất thăng bằng khi đi lại,....

Làm sao để giữ cải thiện cơ xương chắc khỏe hơn?

Luyện tập vận động đều đặn

Các bài tập cardio đốt cháy mỡ hay hoạt động đi bộ, chạy bộ thường xuyên sẽ giúp cho cơ xương của bạn hoạt động đều đặn hơn, cải thiện độ đàn hồi và dẻo dai của cơ thể. Bạn nên thực hiện các bài tập mỗi ngày học ít nhất 3-5 lần/tuần và sắp xếp thời gian nghỉ ngơi giữa các buổi tập để tránh tình trạng căng cơ, hoặc tập luyện quá sức khiến các cơ căng ra, nghiêm trọng hơn có thể bị tổn thương cơ.

Xây dựng chế độ ăn giàu protein, chất xơ và vitamin

Một chế độ ăn lành mạnh cung cấp đầy đủ protein, năng lượng và giàu vitamin, chất xơ tốt cho hệ cơ xương khớp chính là yếu tố quan trọng để bạn có một cơ thể khỏe mạnh hơn. Các thực phẩm trái cây tự nhiên được khuyến cáo nên được bổ sung hàng ngày bên cạnh các bữa ăn chính đầy đủ dinh dưỡng.

Duy trì cân nặng ổn định

Một cơ thể khỏe mạnh sẽ có cân nặng ổn định kết hợp với chế độ ăn uống và tập luyện hợp lý. Việc duy trì cân nặng ở mức tiêu chuẩn theo tỷ lệ khối của cơ thể BMI sẽ giúp bạn đánh giá xem tình trạng cơ thể đang ở mức nào: suy dinh dưỡng, bình thường hay thừa cân, béo phì.

Tổng kết

Trong bài viết trên, KATA Technology đã tổng hợp những thông tin cần thiết cho bạn về Skeletal Muscle (cơ xương) là gì. Để giữ cho cơ xương và cơ thể luôn khỏe mạnh, bạn hãy duy trì thói quen lành mạnh như tập luyện thể dục, thể thao hàng ngày cũng chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng và các chất vitamin, chất xơ tốt cho sức khỏe!