Đau đầu gối khi leo cầu thang là do đâu? Cách khắc phục

Vì sao đau đầu gối xảy ra khi leo cầu thang?

Leo cầu thang gây áp lực lên đầu gối nhiều hơn so với đi bộ trên mặt đất bằng phẳng. Động tác này đòi hỏi gập người sâu hơn và kiểm soát cơ bắp tốt hơn, khiến khớp gối phải chịu áp lực cao. Dưới đây là những lý do bị đau đầu gối khi leo cầu thang:

Lực tác động lên xương bánh chè tăng lên

Khi leo cầu thang, xương bánh chè sẽ ép mạnh hơn vào xương đùi. Nếu vùng này nhạy cảm, áp lực sẽ tăng lên có thể gây đau ở phía trước đầu gối hoặc cảm giác lạo xạo nhẹ. Nếu xương bánh chè không trượt đúng rãnh, hay các cấu trúc sụn khớp bị bào mòn, áp lực này sẽ gây ra cảm giác đau nhói hoặc ê buốt ngay trước đầu gối.

Cơ đùi hoặc cơ hông yếu

Cơ tứ đầu và cơ hông giúp dẫn hướng xương bánh chè, đóng vai trò chính khi duỗi gối, cơ hông giúp ổn định khung chậu và chân. Khi các nhóm cơ này suy yếu, áp lực sẽ dồn nhiều hơn lên khớp gối. Cơ thể không đủ khỏe để đỡ gối trong mỗi bước lên, khớp sẽ bị quá tải, gây đau mỏi, làm tăng nguy cơ khó chịu. 

Gập gối sâu

Động tác leo cầu thang cần gập gối sâu hơn so với đi bộ bình thường. Gập gối càng sâu, tải trọng đặt lên các cấu trúc bên trong khớp gối càng lớn, có thể làm tăng sự ma sát giữa các bề mặt khớp. Đối với những người bị thoái hóa khớp, hay tổn thương sụn khớp hoặc sụn chêm, khi gập gối sâu sẽ kích hoạt các dây thần kinh cảm giác, mang đến cảm giác đau hay kẹt khớp mỗi khi nhấc chân lên bậc tiếp theo. 

Chấn thương đầu gối cũ

Những chấn thương cũ như rách sụn chêm, đứt dây chằng chéo hoặc bong gân dù đã lành nhưng vẫn có thể để lại di chứng. Những tổn thương này có thể làm thay đổi cấu trúc hoặc khả năng ổn định của khớp gối, khiến khớp không còn trơn tru như ban đầu. Áp lực leo cầu thang tăng thêm có thể gây đau nhức dai dẳng.

Đau đầu gối xảy ra khi leo cầu thang do khớp gối phải chịu áp lực cao

Khi nào đau đầu gối có thể liên quan đến vấn đề cần thăm khám?

Đau đầu gối khi leo cầu thang đôi khi chỉ là dấu hiệu cơ bắp bị mỏi. Nhưng nếu cơn đau đi kèm với các biểu hiện dưới đây, có thể là dấu hiệu cho thấy các cấu trúc bên trong khớp gối đang bị tổn thương.

• Đau kéo dài hoặc ngày càng tăng: Nếu tình trạng đau nhức không thuyên giảm sau vài ngày nghỉ ngơi hoặc có xu hướng trầm trọng hơn, bị đau ngay cả khi không vận động nhiều, có thể liên quan đến thoái hóa khớp hoặc các bệnh lý khác ở khớp gối.

• Đầu gối sưng, nóng hoặc đỏ: Có thể là dấu hiệu của tình trạng viêm khớp, viêm bao hoạt dịch hoặc viêm khớp nhiễm khuẩn từ các vết thương hở hoặc vi khuẩn qua máu từ các cơ quan khác trong cơ thể xâm nhập vào khớp gối. Viêm khớp nhiễm khuẩn gây sưng tấy, nóng rát và đỏ vùng da quanh khớp gối, có thể kèm theo sốt.

• Có tiếng kêu kèm đau và hạn chế vận động: Những tiếng kêu như lục cục, rắc rắc phát ra từ khớp gối khi leo cầu thang, đi kèm với cảm giác đau nhói và khó cử động. Đây là biểu hiện của các tổn thương liên quan đến sụn dưới xương bánh chè, thường gặp ở những người trẻ tuổi, những người ngồi làm việc lâu.

• Cảm giác khớp bị khóa hoặc mất vững: Khi leo cầu thang cảm thấy khớp gối bị kẹt cứng không thể duỗi thẳng, có cảm giác chân bị sụm, khớp không thể có khả năng nâng đỡ trọng lượng cơ thể, có thể liên quan đến tổn thương sụn chêm hoặc dây chằng. Thường dẫn đến đau phía trong hoặc ngoài đầu gối, kèm theo sưng.

• Đau sau va đập, ngã hoặc chấn thương: Khi bị ngã, va chạm mạnh, cơn đau sẽ xuất hiện đột ngột đều cần được thăm khám. Những chấn thương này sẽ có nguy cơ gãy xương, rách dây chằng chéo.

• Tê, yếu chân hoặc không thể chịu lực: Nếu bạn cảm thấy tê bì từ đùi xuống chân, hoặc không thể đặt trọng lượng cơ thể lên chân do cảm giác đau dữ dội và mất lực. Đây là dấu hiệu cảnh báo tổn thương thần kinh hoặc rách dây chằng đầu gối.

Đầu gối cần thăm khám khi bị sưng đỏ, nóng, đau kéo dài

Các cách làm giảm tình trạng đau đầu gối khi leo cầu thang

Để giảm bớt khó chịu và giúp bảo vệ khớp gối mỗi ngày, bạn có thể áp dụng những thay đổi nhỏ trong thói quen sinh hoạt để làm giảm tình trạng đau mỗi khi leo cầu thang:

Chế độ sinh hoạt, vận động phù hợp

Cần nghỉ ngơi hợp lý khi xuất hiện những cơn đau ở khớp gối. Ưu tiên chọn các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội để giữ cho khớp gối linh hoạt. Tập thể dục đều đặn 30 phút mỗi ngày để duy trì sức khỏe tốt. Tránh các hoạt động nhảy cao, chạy bộ cường độ mạnh trong thời gian đang bị đau để khớp có thời gian phục hồi. 

Bổ sung các thực phẩm tốt cho sụn

Đau khớp gối khi leo cầu thang là dấu hiệu cảnh báo sụn khớp của bạn đang gặp vấn đề. Để giúp sụn khớp khỏe mạnh, bạn nên tăng cường ăn các loại thực phẩm giàu Omega-3 như cá hồi, hạt chia và các loại rau xanh đậm để hỗ trợ sức khỏe khớp gối từ bên trong. Bạn cũng nên uống đủ nước mỗi ngày để duy trì sự bôi trơn cần thiết cho các khớp xương. 

Điều chỉnh cách leo cầu thang đúng

Khi leo cầu thang, hãy cố gắng bước từng bậc một và dùng lực của cả bàn chân để đẩy cơ thể lên thay vì chỉ nhón bằng mũi chân. Nếu cầu thang có tay vịn, bạn nên bám chắc để san sẻ bớt trọng lượng và giúp cơ thể giữ thăng bằng tốt hơn. 

Chườm lạnh giảm đau

Sau những ngày phải di chuyển nhiều, bạn có thể dùng túi chườm lạnh đặt nhẹ lên vùng đầu gối trong khoảng 10 - 15 phút để làm dịu cảm giác nhức mỏi. Đây là phương pháp đơn giản giúp giảm cảm giác nóng rát và khó chịu ở khớp gối sau khi vận động. 

Kiểm soát cân nặng hợp lý

Nên duy trì mức cân nặng ổn định để giúp giảm bớt áp lực đè nén lên đôi chân, khiến mỗi bước chân của bạn trở nên nhẹ nhàng hơn. Khi trọng lượng cơ thể giảm xuống, khớp gối không phải gánh vác quá nhiều áp lực, làm giảm tình trạng đau nhức rõ rệt.

Sử dụng các thiết bị hỗ trợ massage

Sử dụng máy massage riêng cho vùng chân sẽ giúp thư giãn các cơ xung quanh đầu gối sau một ngày dài. Massage có thể giúp thư giãn các nhóm cơ quanh khớp gối và giảm cảm giác căng mỏi sau khi vận động. Tuy nhiên, thiết bị massage không thay thế việc điều trị nếu đau đầu gối do bệnh lý.

Giảm tình trạng đau đầu gối khi leo cầu thang cần có chế độ, vận động phù hợp

Một số câu hỏi thường gặp

Tại sao đầu gối của tôi chỉ đau khi leo cầu thang?

Đau đầu gối khi leo cầu thang thường xảy ra khi sụn hoặc gân quanh khớp phải chịu lực quá tải. Khi leo cầu thang, lực nén lên khớp gối có thể lớn gấp 3 đến 6 lần trọng lượng cơ thể. 

Việc leo xuống có đau hơn việc leo lên không?

Có. Khi leo cầu thang xuống thường gây đau nhức và tạo áp lực lên đầu gối nhiều hơn so với khi leo lên. Để giảm thiểu đau nhức và bảo vệ khớp gối khi xuống dốc, bạn tránh việc bước sải chân quá dài, nên đi theo đường thẳng. 

Tình trạng đau đầu gối có thể thuyên giảm tại nhà không?

Đau đầu gối có thể thuyên giảm nếu nguyên nhân do căng cơ, hoạt động quá sức hoặc bị viêm khớp nhẹ. Bạn có thể thực hiện chườm nóng, lạnh, xoa bóp nhẹ nhàng, duy trì vận động phù hợp, bổ sung chế độ dinh dưỡng hợp lý tại nhà. 

Kết luận

Chăm sóc khớp gối đúng cách qua dinh dưỡng, luyện tập, kiểm tra sức khỏe định kỳ sẽ giúp phòng ngừa tổn thương và giảm thiểu đau đầu gối khi leo cầu thang. Nếu các cơn đau đầu gối tái đi tái lại, nên được thăm khám hợp lý để có phương pháp khắc phục kịp thời. 

Tài liệu tham khảo:

• https://znews.vn/thoi-quen-tuong-vo-hai-khien-nhieu-nguoi-tre-thoai-hoa-khop-goi-som-post1634822.html 
• https://cand.com.vn/y-te/thiet-bi-mat-xa-nhiet-duoc-co-hoi-cho-nguoi-benh-dau-xuong-khop--i732262/ 
• https://bvdaihoc.com.vn/Home/ViewDetail/6577?utm