Vị trí các huyệt ở cổ tay và cánh tay quan trọng trên cơ thể

1. Huyệt vị ở cổ tay và cánh tay có vai trò gì?

Theo y học cổ truyền, huyệt vị là những điểm đặc biệt nằm trên hệ thống kinh lạc. Đây được xem là nơi khí huyết lưu thông và kết nối các cơ quan bên trong cơ thể với bên ngoài. Các huyệt ở cổ tay và cánh tay thường nằm trên các đường kinh như kinh Tâm, kinh Phế, kinh Đại Trường, kinh Tam Tiêu hay kinh Tâm Bào. Việc tác động đúng vào các huyệt vị này có thể mang lại nhiều lợi ích như:

• Hỗ trợ thư giãn cơ tay, cổ tay và cẳng tay.

• Giúp giảm cảm giác tê mỏi do làm việc nhiều với máy tính hoặc điện thoại.

• Hỗ trợ lưu thông khí huyết vùng tay.

• Giúp cơ thể cảm thấy thư thái, dễ chịu hơn.

• Hỗ trợ giảm cảm giác căng cứng ở vùng vai, gáy và cánh tay.

Tuy nhiên, bấm huyệt chỉ mang tính hỗ trợ chăm sóc sức khỏe và không thay thế cho việc thăm khám hoặc điều trị y khoa khi có bệnh lý.
 

Theo y học cổ truyền, huyệt vị là những điểm đặc biệt nằm trên hệ thống kinh lạc
 

2. Vị trí các huyệt ở cổ tay và cánh tay quan trọng trên cơ thể

2.1. Huyệt nội quan

• Về tên gọi: Huyệt Nội Quan thuộc kinh Tâm Bào Lạc, là một trong những huyệt vị được sử dụng phổ biến trong Đông y. Tên gọi "Nội Quan" mang ý nghĩa là "cánh cửa bên trong", ám chỉ vị trí nằm ở mặt trong cẳng tay và có mối liên hệ với nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể.

• Vị trí: Huyệt Nội Quan nằm ở mặt trong cẳng tay, cách lằn chỉ cổ tay khoảng 2 thốn (tương đương chiều rộng 3 ngón tay người bệnh), nằm giữa hai gân cơ gan tay lớn và gan tay bé. Để xác định dễ dàng, bạn ngửa lòng bàn tay lên, đặt 3 ngón tay của bàn tay còn lại sát nếp gấp cổ tay. Điểm nằm ngay dưới mép ngón thứ ba, giữa hai đường gân nổi rõ chính là huyệt Nội Quan.

• Tác dụng mang lại: Trong y học cổ truyền, huyệt Nội Quan thường được sử dụng để hỗ trợ giảm cảm giác hồi hộp, căng thẳng thần kinh, buồn nôn, say tàu xe và khó chịu vùng ngực. Ngoài ra, đây còn là huyệt thường được tác động khi xuất hiện tình trạng đau mỏi cổ tay, tê cánh tay hoặc cảm giác khó chịu lan dọc mặt trong cẳng tay. Việc day ấn đúng cách có thể giúp thư giãn cơ vùng cổ tay và hỗ trợ lưu thông khí huyết tại khu vực này.
   

  
   

2.2. Huyệt ngoại quan

• Về tên gọi: Huyệt Ngoại Quan thuộc kinh Tam Tiêu, là huyệt Lạc của kinh này. Tên gọi "Ngoại Quan" mang ý nghĩa cánh cửa bên ngoài, đối ứng với huyệt Nội Quan nằm ở mặt trong cẳng tay. Đây là một trong những huyệt vị quan trọng thường xuất hiện trong các liệu pháp bấm huyệt vùng tay và vai gáy.

• Vị trí: Huyệt nằm ở mặt ngoài cẳng tay, cách nếp gấp cổ tay khoảng 2 thốn, nằm giữa xương trụ và xương quay. Khi úp bàn tay xuống và đo từ nếp cổ tay lên khoảng chiều rộng 3 ngón tay, điểm nằm giữa hai xương chính là vị trí huyệt Ngoại Quan.

• Tác dụng mang lại: Trong Đông y, huyệt Ngoại Quan được cho là có tác dụng hỗ trợ lưu thông khí huyết vùng cánh tay, cổ tay và vai gáy. Huyệt thường được tác động khi xuất hiện tình trạng đau mỏi vùng cổ vai gáy, cứng khớp vai hoặc tê bì cánh tay.
   

  
   

2.4. Huyệt hợp cốc

• Về tên gọi: Huyệt Hợp Cốc thuộc kinh Đại Trường và là một trong những huyệt vị nổi tiếng nhất trong Đông y. Tên gọi "Hợp Cốc" được hiểu là nơi hội tụ của khí huyết, nằm tại vùng khe giữa ngón cái và ngón trỏ. Đây là huyệt được ứng dụng rất rộng rãi trong nhiều phương pháp châm cứu, bấm huyệt và dưỡng sinh.

• Vị trí: Huyệt Hợp Cốc nằm ở mu bàn tay, trong khe giữa xương bàn ngón cái và xương bàn ngón trỏ. Khi khép ngón cái và ngón trỏ lại, phần cơ nổi cao nhất chính là khu vực xác định huyệt Hợp Cốc. Do nằm ở vị trí dễ tìm nên huyệt thường được nhiều người tự day bấm tại nhà.

• Tác dụng mang lại: Theo quan niệm Đông y, huyệt Hợp Cốc có vai trò hỗ trợ điều hòa khí huyết và thúc đẩy lưu thông năng lượng trong cơ thể. Huyệt thường được sử dụng trong các liệu pháp chăm sóc sức khỏe nhằm hỗ trợ giảm cảm giác đau mỏi ở vùng bàn tay, cổ tay và cánh tay.
   

  

2.5. Huyệt khúc trì

• Về tên gọi: Huyệt Khúc Trì thuộc kinh Đại Trường. Tên gọi "Khúc Trì" xuất phát từ hình dạng vị trí huyệt nằm ở vùng lõm xuất hiện khi khuỷu tay gập lại, giống như một cái ao nhỏ nằm tại khúc cong của cánh tay. Trong Đông y, đây là một trong những huyệt vị quan trọng liên quan đến vùng cánh tay và khuỷu tay.

• Vị trí: Để xác định huyệt Khúc Trì, bạn gập khuỷu tay lại tạo thành góc vuông. Huyệt nằm ở đầu ngoài của nếp gấp khuỷu tay, tại điểm lõm dễ nhận thấy khi cánh tay co lại. Đây là vị trí tương đối rõ ràng nên rất thuận tiện cho việc day bấm hoặc massage.

• Tác dụng mang lại: Huyệt Khúc Trì thường được sử dụng trong các liệu pháp bấm huyệt nhằm hỗ trợ giảm cảm giác căng cứng và đau mỏi vùng khuỷu tay, cánh tay. Những người thường xuyên mang vác nặng, chơi thể thao hoặc làm việc chân tay thường tác động vào huyệt này để giúp cơ bắp được thư giãn hơn. Bên cạnh đó, huyệt Khúc Trì còn thường xuất hiện trong các bài massage hỗ trợ tăng cường lưu thông khí huyết ở chi trên, giúp cánh tay vận động linh hoạt và thoải mái hơn sau thời gian dài hoạt động liên tục.
   

  

2.6. Huyệt thủ tam lý

• Về tên gọi: Huyệt Thủ Tam Lý thuộc kinh Đại Trường và được xem là huyệt vị có vai trò quan trọng đối với vùng cánh tay. Tên gọi "Tam Lý" mang ý nghĩa liên quan đến khả năng hỗ trợ duy trì sức bền và sự linh hoạt của cơ thể theo quan niệm Đông y. Để phân biệt với huyệt Túc Tam Lý nằm ở chân, huyệt này được gọi là Thủ Tam Lý vì nằm trên cánh tay.

• Vị trí: Huyệt Thủ Tam Lý nằm ở mặt ngoài cẳng tay, dưới huyệt Khúc Trì khoảng 2 thốn. Khi gập khuỷu tay lại, xác định huyệt Khúc Trì trước, sau đó đo xuống phía cổ tay khoảng chiều rộng 2 ngón tay là có thể tìm thấy huyệt Thủ Tam Lý. Vị trí huyệt nằm trên đường đi của kinh Đại Trường nên tương đối dễ xác định khi quan sát mặt ngoài cánh tay.

• Tác dụng mang lại: Theo Đông y, huyệt Thủ Tam Lý thường được sử dụng trong các liệu pháp chăm sóc sức khỏe nhằm hỗ trợ giảm cảm giác đau mỏi ở cánh tay, khuỷu tay và cổ tay. Những người lao động chân tay, chơi thể thao hoặc thường xuyên sử dụng máy tính trong thời gian dài có thể cảm thấy vùng cơ tay căng cứng và khó chịu, khi đó huyệt Thủ Tam Lý thường được đưa vào các bài massage và bấm huyệt thư giãn.
   

  
  Huyệt thủ tam lý

2.7. Huyệt thiếu hải

• Về tên gọi: Huyệt Thiếu Hải thuộc kinh Tâm. Trong Đông y, "Thiếu" mang ý nghĩa chỉ kinh Thiếu Âm Tâm, còn "Hải" có nghĩa là nơi hội tụ khí huyết. Tên gọi này thể hiện vai trò của huyệt như một điểm giao hội quan trọng trên đường kinh Tâm.

• Vị trí: Huyệt Thiếu Hải nằm ở mặt trong khuỷu tay. Khi co khuỷu tay lại, huyệt xuất hiện tại điểm lõm ở phía trong nếp gấp khuỷu tay, gần lồi cầu trong xương cánh tay..

• Tác dụng mang lại: Theo quan niệm Đông y, huyệt Thiếu Hải thường được tác động nhằm hỗ trợ thư giãn vùng cánh tay và khuỷu tay, đặc biệt khi xuất hiện cảm giác căng tức hoặc mỏi cơ sau vận động. Huyệt cũng thường được kết hợp với các huyệt vị khác trong các bài massage vùng tay để tăng cảm giác dễ chịu và thư giãn.
   

  

2.8. Huyệt dương khê

• Về tên gọi: Huyệt Dương Khê thuộc kinh Đại Trường. Tên gọi "Dương Khê" có thể hiểu là dòng suối ở phần dương của cơ thể. Theo lý luận Đông y, huyệt nằm ở khu vực có nhiều gân cơ vận động nên được ví như nơi dòng khí huyết lưu chuyển mạnh mẽ.
• Vị trí: Huyệt Dương Khê nằm ở phía ngoài cổ tay, tại điểm lõm xuất hiện giữa hai gân khi ngửa bàn tay và duỗi ngón cái ra ngoài. Để xác định dễ hơn, bạn hãy duỗi thẳng ngón cái, khi đó sẽ thấy một hõm nhỏ ở sát cổ tay. Điểm lõm này chính là vị trí của huyệt Dương Khê.
• Tác dụng mang lại: Huyệt Dương Khê thường được sử dụng trong các liệu pháp bấm huyệt nhằm hỗ trợ giảm cảm giác đau mỏi vùng cổ tay và bàn tay. Những người thường xuyên đánh máy, sử dụng chuột máy tính hoặc cầm nắm dụng cụ lao động trong thời gian dài thường tác động vào huyệt này để thư giãn cơ và gân vùng cổ tay.

 

2.9. Huyệt liệt khuyết

• Về tên gọi: Huyệt Liệt Khuyết thuộc kinh Phế và là một trong những huyệt vị nổi tiếng của hệ thống kinh lạc Đông y. Tên gọi "Liệt Khuyết" mang ý nghĩa khe nứt hoặc khoảng hở trên đường kinh, mô tả vị trí đặc biệt của huyệt nằm gần vùng cổ tay. Đây là huyệt thường được ứng dụng trong nhiều phương pháp châm cứu và bấm huyệt truyền thống.
• Vị trí: Huyệt Liệt Khuyết nằm ở mặt ngoài cẳng tay, phía trên nếp gấp cổ tay khoảng 1,5 thốn. Cách xác định đơn giản là đặt hai ngón tay trỏ và ngón cái của hai bàn tay bắt chéo nhau, đầu ngón trỏ sẽ chỉ đúng vị trí huyệt Liệt Khuyết. Do nằm khá gần cổ tay nên huyệt tương đối thuận tiện cho việc tự day bấm tại nhà.
• Tác dụng mang lại: Theo Đông y, huyệt Liệt Khuyết thường được sử dụng trong các liệu pháp chăm sóc sức khỏe nhằm hỗ trợ giảm cảm giác tê mỏi vùng cổ tay, cẳng tay và bàn tay. Huyệt cũng thường xuất hiện trong các bài massage thư giãn dành cho người phải vận động tay nhiều hoặc làm việc văn phòng trong thời gian dài.

 

3. Hướng dẫn cách bấm huyệt ở cổ tay và cánh tay

Để việc bấm huyệt đạt hiệu quả cao và đảm bảo an toàn tại nhà, bạn nên ngồi hoặc nằm tư thế thoải mái, thả lỏng toàn bộ hai cánh tay. Sử dụng ngón tay cái để ấn huyệt, các ngón còn lại ôm nhẹ lấy cánh tay để làm điểm tựa.

• Huyệt nội quan: Dùng ngón tay cái ấn vuông góc vào vị trí huyệt nằm giữa hai gân cơ ở mặt trong cẳng tay. Day tròn nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ trong khoảng 1 - 2 phút cho mỗi bên tay.
• Huyệt ngoại quan: Đặt ngón cái lên huyệt Ngoại quan ở mặt ngoài cẳng tay, đồng thời dùng ngón trỏ giữ phía đối diện. Day ấn nhẹ trong khoảng 2 phút để thư giãn vùng cổ tay và cẳng tay.
• Huyệt thần môn: Dùng đầu ngón cái day nhẹ vị trí huyệt Thần môn ở nếp gấp cổ tay phía ngón út. Thực hiện từ 1 - 2 phút với lực vừa phải.
• Huyệt hợp cốc: Đặt ngón cái lên vị trí huyệt giữa ngón cái và ngón trỏ, ấn giữ kết hợp day nhẹ trong khoảng 2 phút. Phụ nữ mang thai không nên tự ý bấm huyệt này.

 

• Huyệt khúc trì: Gập khuỷu tay nhẹ rồi dùng ngón cái day ấn vào đầu ngoài nếp gấp khuỷu tay trong khoảng 1 - 2 phút.
• Huyệt thủ tam lý: Day ấn huyệt nằm dưới huyệt Khúc trì khoảng 2 thốn bằng ngón cái trong 1 - 2 phút để giúp thư giãn vùng cẳng tay.
• Huyệt thiếu hải: Co tay để lộ vị trí huyệt ở mặt trong khuỷu tay, dùng ngón cái ấn giữ khoảng 5 giây rồi thả ra. Lặp lại 10 - 15 lần mỗi bên.
• Huyệt dương khê: Day nhẹ vị trí hõm nhỏ ở phía ngoài cổ tay trong khoảng 1 phút để thư giãn các gân cơ quanh cổ tay.
• Huyệt liệt khuyết: Dùng ngón tay trỏ hoặc ngón cái day ấn liên tục vào vị trí huyệt phía trên nếp gấp cổ tay khoảng 1 - 2 phút rồi đổi sang tay còn lại.

4. Một số phương pháp hỗ trợ thư giãn cổ tay và cánh tay khác

Bên cạnh liệu pháp bấm huyệt y học cổ truyền, bạn nên kết hợp linh hoạt với các biện pháp chăm sóc hiện đại để đôi tay được phục hồi thể trạng một cách toàn diện và nhanh chóng nhất.
 

4.1. Ngâm tay với nước ấm

Ngâm tay vào chậu nước ấm kết hợp một chút muối khoáng hoặc vài giọt tinh dầu thảo dược (như gừng, sả, tràm gió) vào buổi tối là liệu pháp thư giãn tuyệt vời. Nhiệt ấm từ nước sẽ làm giãn nở các mạch máu ngoại biên, tăng cường nuôi dưỡng các đầu khớp cổ tay, giảm nhanh tình trạng tê bì bì hoặc lạnh cóng ngón tay về đêm. Bạn chỉ nên ngâm từ 10 - 15 phút và lau khô tay ngay sau khi thực hiện.
 

4.2. Xoa bóp và vận động nhẹ

Sau mỗi 1 tiếng ngồi làm việc liên tục trước máy tính hoặc lái xe, bạn hãy dành ra 2 - 3 phút để thực hiện các bài tập kéo giãn cơ tay đơn giản:

• Vuốt dọc cánh tay: Dùng bàn tay này vuốt ôm sát từ bả vai dọc xuống cánh tay, cổ tay và các ngón tay của tay kia để kích thích máu lưu thông.

• Xoay cổ tay: Đan các ngón tay hai bên vào nhau và thực hiện xoay khớp cổ tay nhẹ nhàng theo cả hai chiều để dịch khớp bôi trơn đều đặn.

• Kéo căng ngón tay: Giơ thẳng cánh tay về phía trước, dùng tay còn lại kéo ngược các ngón tay về phía lòng mình, giữ trong 10 giây để kéo giãn toàn bộ cơ cẳng tay dưới.
   

4.3. Sử dụng thiết bị massage hỗ trợ thư giãn cơ tay

Nếu bạn là người bận rộn và thường xuyên phải chịu đựng các cơn đau mỏi tay dai dẳng, việc đầu tư các thiết bị công nghệ hỗ trợ chăm sóc sức khỏe tại nhà là một giải pháp vô cùng thông minh và tiết kiệm thời gian. Hiện nay, nhiều người lựa chọn các thiết bị massage cầm tay để hỗ trợ thư giãn cơ bắp sau khi làm việc hoặc chơi thể thao. Các dòng máy massage hiện đại có thể hỗ trợ:

• Thư giãn nhóm cơ cẳng tay và cánh tay.

• Giảm cảm giác căng cứng cơ sau vận động.

• Hỗ trợ phục hồi cơ bắp.

• Tăng sự thoải mái khi sử dụng trong thời gian dài.

Tuy nhiên, cần lựa chọn thiết bị có nguồn gốc rõ ràng và sử dụng đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
 

5. Kết luận

Hệ thống các huyệt vị ở cổ tay và cánh tay là tài sản vô giá giúp chúng ta tự bảo vệ và chăm sóc sức khỏe đôi tay ngay tại nhà. Việc thấu hiểu vị trí và áp dụng đúng cách bấm huyệt, kết hợp cùng các phương pháp ngâm chân, tập luyện hay sử dụng máy massage sẽ giúp đôi tay của bạn luôn dẻo dai, linh hoạt và tràn đầy năng lượng để làm việc hiệu quả.

>>>Xem thêm các bài liên quan
Cách bấm huyệt chống buồn ngủ hiệu quả, dễ thực hiện
14 huyệt trên bàn tay: vị trí, tác dụng, cách bấm huyệt
Huyệt thừa sơn: Vị trí, tác dụng và cách bấm huyệt hiệu quả
Huyệt dương lăng tuyền: Vị trí, tác dụng và cách bấm huyệt đúng cách
Huyệt huyết hải: Vị trí, công dụng và cách bấm huyệt chính xác