Cân đo chỉ số cơ thể có chính xác không? Cách kiểm tra

Cân đo chỉ số cơ thể có chính xác không?

Có, nhưng độ chính xác phụ thuộc vào từng chỉ số. Cân nặng thường được đo khá chính xác, trong khi tỷ lệ mỡ, khối lượng cơ hay lượng nước chủ yếu là kết quả ước tính và nên dùng để tham khảo.

Đối với cân nặng, sai số của cân sức khỏe điện tử thường vào khoảng 0,1–0,3 kg, tùy thiết bị và điều kiện sử dụng. Mức chênh lệch này tương đối nhỏ nên cân vẫn phù hợp để theo dõi xu hướng tăng, giảm cân nặng theo thời gian.

Với các chỉ số như tỷ lệ mỡ, khối lượng cơ, lượng nước hay khối lượng xương, độ chính xác thường thấp hơn so với cân nặng. Một số thử nghiệm trên các loại cân BIA gia dụng cho thấy kết quả đo tỷ lệ mỡ có thể chênh khoảng 3,1–7,5 điểm phần trăm so với thiết bị chuyên dụng. Mức chênh này có thể khác nhau tùy từng loại cân. Dù vậy, các chỉ số này vẫn hữu ích khi dùng để theo dõi xu hướng thay đổi trong nhiều tuần. Chẳng hạn, thay vì quá chú ý tỷ lệ mỡ hôm nay là 24% hay 25%, bạn nên quan sát chỉ số đó đang tăng, giảm hay giữ ổn định khi đo trên cùng một thiết bị và trong điều kiện tương tự.
 

Điều gì ảnh hưởng đến kết quả đo của cân sức khỏe?

Kết quả trên cân có thể thay đổi dù bạn không tăng hoặc giảm cân thực sự. Nguyên nhân có thể đến từ trạng thái cơ thể, thời điểm đo, cách đứng, vị trí đặt cân hoặc cách thiết bị ước tính các chỉ số. Hiểu những yếu tố này sẽ giúp bạn hạn chế sai lệch và so sánh kết quả giữa các lần đo dễ hơn.

Thời điểm đo và trạng thái cơ thể

Kết quả trên cân có thể thay đổi theo trạng thái cơ thể tại thời điểm đo. Lượng nước, thức ăn vừa nạp vào hoặc việc vận động trước đó đều có thể làm cân nặng và các chỉ số thành phần cơ thể thay đổi. Vì vậy, cân ngay sau khi ăn, uống nhiều nước hoặc vừa tập luyện thường sẽ cho kết quả khác so với khi cơ thể đang ở trạng thái nghỉ.

Để kết quả được chính xác và dễ so sánh, bạn nên chọn một thời điểm cố định trong ngày, chẳng hạn buổi sáng sau khi thức dậy và đi vệ sinh. Hạn chế cân ngay sau khi ăn, uống nhiều nước hoặc vừa vận động vì lúc này các chỉ số có thể thay đổi rõ hơn.

Cân cùng một thời điểm trong ngày sẽ cho kết quả tốt hơn

Tư thế và cách đứng trên cân

Tư thế đứng không đúng có thể khiến kết quả đo bị sai lệch hoặc thiếu ổn định giữa các lần cân. Việc đặt hai chân lệch vị trí tiếp xúc, dồn trọng lượng sang một bên, cử động trong lúc đo hoặc vịn vào tường và đồ vật xung quanh đều có thể ảnh hưởng đến số liệu hiển thị.

Để kết quả chính xác, bạn nên đặt hai chân đúng vị trí trên mặt cân, đứng thẳng, giữ cơ thể ổn định và phân bố trọng lượng đều. Mỗi lần cân cũng nên duy trì tư thế tương tự nhau.

Tư thế đứng lên cân đúng vị trí, đứng thẳng, giữ cơ thể ổn định

Vị trí đặt cân và mặt sàn

Đặt cân trên thảm, sàn mềm, mặt sàn nghiêng hoặc không bằng phẳng sẽ làm cân mất ổn định và khiến kết quả đo sai lệch. Khi bốn chân cân không tiếp xúc chắc với mặt sàn, cảm biến cũng không hoạt động trong điều kiện đo tốt nhất. Vì vậy, hãy đặt cân trên bề mặt cứng, phẳng và chắc chắn. Trước khi cân, kiểm tra thiết bị đứng vững, không bị kênh và không đặt trên thảm hoặc bề mặt dễ lún.

Đặt cân lên mặt sàn cứng, phẳng và ổn định

Công nghệ đo và thuật toán ước tính

Mỗi loại cân có thể sử dụng công nghệ và cách tính khác nhau. Với cân phân tích thành phần cơ thể dùng công nghệ BIA, thiết bị truyền dòng điện rất nhỏ qua cơ thể rồi sử dụng dữ liệu đo cùng các thông tin như cân nặng, chiều cao, tuổi, giới tính để ước tính tỷ lệ mỡ, khối lượng cơ. 

Thuật toán của từng hãng có thể không giống nhau nên kết quả giữa các thiết bị không nhất thiết trùng khớp. Các chỉ số thành phần cơ thể được xem như số liệu tham khảo và ưu tiên theo dõi xu hướng trên cùng một thiết bị trong cùng điều kiện đo.

Công nghệ thuật toán ước tính của cân khác nhau với mỗi lần đo

Cách kiểm tra cân có hoạt động ổn định không?

Bạn có thể tự kiểm tra cân tại nhà để phát hiện những sai lệch bất thường. Một vài lần đo lặp lại với điều kiện giống nhau sẽ giúp đánh giá khả năng hoạt động của cân. 

Dùng vật có khối lượng xác định

Chọn một vật có khối lượng được xác định rõ như tạ, chai nước. Đặt vật vào giữa mặt cân rồi kiểm tra số đo. Có thể thử với một vài khối lượng khác nhau để xem kết quả có ổn định không. Nếu cân hiển thị sai lệch lớn hoặc thay đổi bất thường giữa các lần đặt cùng một vật, nên kiểm tra lại thiết bị.

Cân nhiều lần trong cùng điều kiện

Để kiểm tra cân có cho kết quả ổn định hay không, hãy đặt cân trên cùng một mặt sàn phẳng, cứng và đứng đúng vị trí trên cân. Thực hiện cân liên tiếp vài lần trong điều kiện tương tự nhau. Kết quả giữa các lần cân thường không hoàn toàn giống nhau, nhưng mức chênh lệch nên tương đối nhỏ. 

Trường hợp số đo thay đổi đáng kể dù cách cân và điều kiện đo không đổi, hãy kiểm tra pin, vị trí đặt cân và bề mặt tiếp xúc với sàn. Khi kết quả vẫn không ổn định sau các bước kiểm tra này, có thể liên hệ nơi bán hoặc trung tâm bảo hành để được hỗ trợ kiểm tra kỹ thuật.

==> Xem thêm: Hướng dẫn cách thay pin cân sức khỏe điện tử 

Cân nhiều lần trong cùng một thời điểm 

Đối chiếu cân nặng với thiết bị khác khi cần

Khi nghi ngờ cân cho kết quả chưa chính xác, có thể đối chiếu với một chiếc cân khác tại nhà, phòng tập hoặc cơ sở có thiết bị đo phù hợp. Nên thực hiện hai lần cân trong khoảng thời gian gần nhau và duy trì điều kiện đo tương tự để kết quả dễ so sánh hơn.

Số đo giữa hai thiết bị có thể có chênh lệch nhất định do mỗi cân có độ sai số và cách hiệu chỉnh riêng. Tuy nhiên, Nếu mức chênh lệch lớn và lặp lại qua nhiều lần kiểm tra, có thể cân đang gặp vấn đề về độ chính xác.

Giá trị của cân sức khỏe điện tử không nằm ở việc đưa ra một con số “đúng tuyệt đối” ở mỗi lần đo, mà ở khả năng giúp bạn theo dõi cơ thể một cách đều đặn và có hệ thống. Cân nặng thường có độ ổn định cao hơn, trong khi các chỉ số như khối lượng mỡ, cơ hay lượng nước nên được xem như dữ liệu tham khảo để quan sát xu hướng. Ngoài ra, nên kết hợp số đo từ cân với chu vi vòng eo được đo riêng bằng thước dây, bạn sẽ có cái nhìn đầy đủ hơn về những thay đổi của cơ thể.